Usługi świadczone
przez banki są na gruncie prawa bankowego
określane mianem czynności bankowych. Zgodnie z
art. 5 Prawa bankowego czynności bankowe dzielą
się na:
-
czynności
zastrzeżone wyłącznie dla banków (tzw.
czynności bankowe sensu stricto):
-
przyjmowanie wkładów pieniężnych
płatnych na żądanie lub w określonym
dniu oraz prowadzenie rachunków tych
wkładów
-
tworzenie i prowadzenie rachunków
bankowych;
-
udzielanie kredytów;
-
udzielanie gwarancji i potwierdzanie
akredytyw;
- emisja
bankowych papierów wartościowych;
-
organizowanie rozliczeń pieniężnych;
-
emitowanie instrumentów pieniądza
elektronicznego;
- inne
czynności, które mocą przepisów prawa
zostały zastrzeżone wyłącznie dla
banków;
-
czynności
dozwolone także niektórym podmiotom
niebankowym (tzw. czynności bankowe sensu
largo):
-
udzielanie pożyczek pieniężnych;
-
udzielanie poręczeń;
-
operacje wekslowe i czekowe, których
przedmiotem są warranty;
-
terminowe operacje finansowe;
-
nabywanie i zbywanie wierzytelności
(wierzytelności wymagalne mogą być
sprzedawane w drodze przetargu lub na
podstawie oferty publicznej);
-
czynności zlecone w związku z emisją
papierów wartościowych;
-
przechowywanie przedmiotów, papierów
wartościowych, usługi polegające na
udostępnianiu skrytek sejfowych;
- inne
wymienione w ustawie;
Oprócz tego
ustawa dozwala bankom na wykonywanie innych
czynności, nie związanych z istotą ich
działalności (np. usługi w zakresie doradztwa
finansowego, usługi certyfikacyjne związane z
podpisem elektronicznym, nabywanie akcji i
udziałów, obrót papierami wartościowymi etc.)
Podział z punktu widzenia klienta
- Operacje
finansujące
- Operacje
depozytowe
- Operacje
obsługi obrotu
- Operacje
doradczo-konsultingowe
Rodzaje banków
Podstawowe
rodzaje banków w systemie bankowym to:
- bank
centralny,
-
banki
operacyjne (komercyjne, świadczące usługi
tzw. klientowi masowemu):
- banki
uniwersalne;
- banki
wyspecjalizowane (np. hipoteczne,
inwestycyjne, wspierające budownictwo
mieszkaniowe etc.).
Istnieje także
podział banków ze względu na prawną formę
działalności:
- banki
państwowe (przedsiębiorstwa państwowe);
- banki
spółdzielcze (spółdzielnie);
- banki w
formie spółek akcyjnych.
Bankami nie są
spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe
(SKOK), choć często bywają z nimi (a zwłaszcza z
bankami spółdzielczymi) mylone.
Nadzór bankowy
Komisja Nadzoru
Finansowego ma za zadanie m.in. sprawowanie
nadzoru nad rynkiem finansowym, ubezpieczeniowym
i emerytalnym. W ramach tego, przejmując
obowiązki Komisji Nadzoru Bankowego, od 1
stycznia 2008 kontroluje działalność wszystkich
banków w Polsce. Nadzór nad pracami Komisji
sprawuje Prezes Rady Ministrów.
Przewodniczącym
Komisji Nadzoru Finansowego jest Stanisław
Kluza.
System bankowy agrobiznesu
Bankowy system
agrobiznesu tworzy ogół banków oraz instytucji
parabankowych działających w agrobiznesie,
odpowiednio zorganizowanych i powiązanych ze
sobą.
W stosunku do
sfery agrobiznesu banki spełniają następującą
rolę:
-
depozytariusza wkładów oszczędnościowych
podmiotów gospodarczych i ludności,
-
kredytodawcy,
- jednostki
prowadzącej rachunki rozliczeniowe
poszczególnych podmiotów gospodarczych.
Rolnicy mogą
korzystać ze specjalnej grupy kredytów o
korzystniejszych warunkach ekonomicznych. Są to
tzw. kredyty preferencyjne z dopłatą do
oprocentowania z Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Szczególne
zasady udzielania tych kredytów dotyczą:
-
przeznaczenia kredytu,
- podmiotów
mogących ubiegać się o kredyt,
- warunków
udzielania kredytu,
- procedur
ubiegania się o kredyt.
Największe banki
Największe banki świata wg Tier 1 capital
Liczby w USD,
podane na koniec 2005 r. za
- HSBC — 79
mld
- Citigroup
— 75 mld
- Bank of
America — 73 mld
- JP Morgan
Chase — 72 mld
- Mitsubishi
UFJ Financial Group — 64 mld
- Credit
Agricole Group — 60 mld
- Royal Bank
of Scotland — 48 mld
- Sumitomo
Mitsui Financial Group — 40 mld
- Mizuho
Financial Group — 39 mld
- Santander
Central Hispano — 38 mld
Największe banki działające w Polsce
- Bank Pekao
- PKO BP
-
Bank BPH
- ING Bank
Śląski
- Bank
Handlowy
- BRE Bank
- Bank
Zachodni WBK
- Bank
Millennium
- Kredyt
Bank
- Bank
Gospodarki Żywnościowej
- Raiffeisen
Bank Polska
-
GE Money Bank
- Bank
Polskiej Spółdzielczości
- Bank
Ochrony Środowiska
- Getin Bank
- Fortis
Bank Polska
- Deutsche
Bank Polska
- Nordea
Bank Polska
- Lukas Bank
- AIG Bank
Polska
- Bank
Pocztowy